Nguyên nhân khiến máy cân định lượng bị sai số và cách khắc phục

Máy cân định lượng giúp quá trình đóng gói và chia nguyên liệu trở nên nhanh chóng, chính xác và ổn định hơn. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, không ít người gặp tình trạng máy cân định lượng bị sai số, cân lúc thừa lúc thiếu hoặc kết quả giữa các lần cân không đồng đều. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm mà còn có thể làm tăng hao hụt nguyên liệu và chi phí vận hành. Vậy nguyên nhân khiến máy cân định lượng bị sai số là gì và cách khắc phục như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết bài dưới đây. 

1. Vì sao sai số máy định lượng cần được xử lý sớm?

-Ảnh hưởng trực tiếp đến khối lượng thành phẩm: Nếu máy được cài đặt ở mức 500g/túi nhưng thường xuyên cấp dư khoảng 5g/túi, với 1.000 túi/ngày doanh nghiệp có thể sử dụng dư khoảng 5kg nguyên liệu/ngày, tương đương khoảng 130 kg/tháng nếu vận hành 26 ngày. Ngược lại, trường hợp máy cân thiếu có thể khiến khối lượng thực tế không đạt mức công bố trên bao bì, ảnh hưởng đến chất lượng và yêu cầu kiểm soát sản phẩm.
-Làm tăng chi phí nguyên liệu: Sai số chỉ vài gram trên mỗi sản phẩm tưởng như không đáng kể nhưng khi nhân với sản lượng lớn có thể trở thành khoản hao hụt đáng lưu ý, đặc biệt với các nguyên liệu có giá trị cao như hạt điều, cà phê, tiêu, hạt giống, dược liệu hoặc các loại nông sản khô.
-Làm giảm độ ổn định của dây chuyền: May can dinh luong thường kết hợp với máy đóng gói, băng tải và hệ thống cấp liệu nên khi cân không ổn định, dây chuyền có thể phải dừng để điều chỉnh, cân kiểm tra hoặc loại bỏ sản phẩm không đạt. 

2. 7 nguyên nhân khiến máy cân định lượng bị sai số và cách tránh

a. Loadcell hoặc cảm biến cân gặp vấn đề 

Loadcell là bộ phận quan trọng, giúp chuyển đổi lực tác dụng thành tín hiệu để hệ thống xác định khối lượng. Khi loadcell gặp sự cố, cân có thể không ổn định, sai số, trôi giá trị hoặc cho kết quả khác nhau với cùng một tải trọng. 
Nguyên nhân thường gặp 
- Quá tải hoặc va đập cơ học.
- Dây tín hiệu, đầu nối bị lỏng hoặc hư hỏng.
- Loadcell xuống cấp.
- Nước, bụi hoặc hóa chất ảnh hưởng đến kết nối.

Cách khắc phục 
Kiểm tra tình trạng loadcell, dây tín hiệu và các đầu nối để phát hiện dấu hiệu hư hỏng hoặc kết nối không ổn định. Đồng thời, cần đảm bảo tải trọng nằm trong giới hạn thiết kế, hạn chế va đập và giữ khu vực cảm biến sạch, khô theo yêu cầu của thiết bị. Nếu loadcell bị hỏng hoặc phải thay mới, cần hiệu chuẩn lại toàn bộ hệ thống cân trước khi đưa máy vào vận hành để đảm bảo kết quả đo chính xác và ổn định.

b. Máy chưa được hiệu chuẩn hoặc hiệu chuẩn không chính xác

Nếu máy chưa được hiệu chuẩn, hiệu chuẩn không đúng hoặc thông số đã thay đổi, kết quả cân có thể bị sai lệch. 
Máy nên được kiểm tra và hiệu chuẩn lại khi:
- Mới lắp đặt hoặc di chuyển vị trí.
- Thay loadcell, bộ điều khiển hoặc linh kiện liên quan.
- Máy bị va đập, quá tải.
- Kết quả cân có dấu hiệu sai lệch.
- Điều kiện môi trường thay đổi đáng kể.

Cách khắc phục 
Sử dụng quả cân hoặc tải chuẩn phù hợp và thực hiện hiệu chuẩn theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Trước khi calibration cần kiểm tra điểm 0, đảm bảo máy được đặt chắc chắn, sạch sẽ, ổn định và hạn chế các yếu tố như rung động, nhiệt độ hoặc tác động bên ngoài. Nếu bạn chưa biết cách hiệu chỉnh máy sao cho chính xác, có thể xem Cách hiệu chuẩn máy cân định lượng đạt độ chính xác cao 

c. Nguyên liệu cấp vào không ổn định 

Ngay cả khi hệ thống cân hoạt động bình thường, dòng nguyên liệu cấp vào không ổn định vẫn có thể khiến kết quả định lượng bị sai lệch.
Một số nguyên nhân thường gặp:
- Nguyên liệu cấp quá nhanh hoặc không đều.
- Cửa xả hoạt động không ổn định.
- Nguyên liệu bị kẹt, vón cục hoặc bám vào phễu.
- Độ ẩm và kích thước hạt thay đổi.
- Lượng nguyên liệu rơi bù sau khi gần đạt khối lượng cài đặt.

Cách khắc phục: Điều chỉnh tốc độ cấp nhanh/chậm phù hợp, kiểm tra phễu và cửa xả, loại bỏ nguyên liệu bị kẹt hoặc vón cục. Đồng thời, duy trì đặc tính nguyên liệu ổn định và tối ưu thời gian cấp liệu theo từng loại sản phẩm để nâng cao độ chính xác.

d. Máy bị rung hoặc chịu tác động ngoại lực

Các nguồn rung thường gặp gồm motor, máy nghiền, máy trộn, máy nén khí, băng tải và các thiết bị truyền động khác. Ngoài ra, phễu cân chạm vào khung máy, đường ống kéo vào cụm cân hoặc vật liệu mắc kẹt cũng có thể tạo ra lực ngoài không mong muốn.

Cách hạn chế:
- Đặt máy trên nền chắc chắn và cân bằng.
- Tách máy khỏi các nguồn rung mạnh.
- Đảm bảo phễu và cụm cân không tiếp xúc với kết cấu khác.
- Kiểm tra chân đế và các liên kết cơ khí định kỳ.
- Loại bỏ vật liệu mắc kẹt hoặc các tác động gây lực ngoài lên cụm cân.

e. Cài đặt thông số cân chưa phù hợp 

Máy cân định lượng hiện đại thường cho phép thiết lập nhiều thông số để kiểm soát quá trình cân và cấp liệu. Nếu cài đặt không phù hợp, máy có thể cân thiếu hoặc cân dư dù loadcell vẫn hoạt động bình thường.
Một số thông số cần kiểm tra:
- Khối lượng mục tiêu.
- Ngưỡng cấp nhanh và cấp chậm.
- Thời gian cấp liệu và thời gian ổn định.
- Giá trị zero.
- Thời gian xả và độ trễ đóng/mở cửa xả.
Mỗi loại nguyên liệu có đặc tính dòng chảy khác nhau, vì vậy thông số cài đặt cần được điều chỉnh phù hợp với từng sản phẩm.

Cách khắc phục: 
Kiểm tra và thiết lập lại các thông số dựa trên đặc tính nguyên liệu, khối lượng cần cân và hướng dẫn kỹ thuật của máy. Nếu bộ điều khiển hỗ trợ, nên xây dựng chế độ cài đặt riêng cho từng nhóm nguyên liệu để tối ưu tốc độ cấp liệu và độ chính xác. Sau khi điều chỉnh, cần chạy thử nhiều lần để đánh giá độ ổn định trước khi đưa vào sản xuất; đồng thời không tự ý thay đổi các tham số kỹ thuật quan trọng nếu chưa hiểu rõ chức năng và ảnh hưởng của từng thông số.

f. Nguồn điện hoặc tín hiệu cảm biến không ổn định 

Nguồn điện, dây dẫn và tín hiệu từ loadcell không ổn định có thể khiến giá trị cân dao động, sai lệch hoặc phát sinh lỗi trong quá trình vận hành. 
Dấu hiệu thường gặp:
- Giá trị cân nhảy liên tục khi không có tải.
- Kết quả cân thay đổi bất thường.
- Lỗi xuất hiện không ổn định.
- Máy đang hoạt động bình thường nhưng đột ngột báo lỗi.
- Giá trị cân bị ảnh hưởng khi thiết bị điện công suất lớn hoạt động.

Cách khắc phục
Kiểm tra nguồn cấp, dây tín hiệu, đầu nối loadcell, hệ thống tiếp địa và các nguồn gây nhiễu điện xung quanh. Nếu nghi ngờ có sự cố liên quan đến mạch điện, PLC, biến tần hoặc bộ điều khiển, không nên tự ý đấu nối hay thay đổi linh kiện khi không có chuyên môn, mà nên nhờ kỹ thuật viên kiểm tra để tránh làm phát sinh lỗi nghiêm trọng hơn.

g. Bụi bẩn hoặc nguyên liệu bám vào cụm cân

Bụi bẩn và nguyên liệu tích tụ quanh phễu hoặc cụm cân có thể tạo ra lực phụ ngoài tải thực tế, khiến kết quả cân bị sai lệch. Tình trạng này thường gặp ở các dây chuyền định lượng bột, đường, hạt, nông sản khô hoặc nguyên liệu có độ bám dính cao.

Cách khắc phục
- Vệ sinh phễu và cụm cân định kỳ.
- Kiểm tra các khe, điểm tiếp xúc và khu vực quanh loadcell.
- Không để nguyên liệu tích tụ hoặc mắc kẹt giữa phễu và khung máy.
- Đảm bảo phễu cân có đủ khoảng hở và được treo tự do theo thiết kế.
- Kiểm tra, vệ sinh máy trước mỗi ca khi làm việc trong môi trường nhiều bụi.

3. Khi nào cần gọi kỹ thuật sửa máy cân định lượng?

Không phải mọi trường hợp sai số đều cần gọi kỹ thuật ngay. Một số vấn đề đơn giản như nguyên liệu mắc trong phễu, máy bị rung hoặc thông số cấp liệu chưa phù hợp có thể được người vận hành kiểm tra. Tuy nhiên, nên liên hệ kỹ thuật khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Máy vẫn sai sau khi đã vệ sinh và hiệu chuẩn
- Giá trị cân dao động liên tục khi không có tải
- Máy cân đúng ở tải thấp nhưng sai nhiều ở tải cao
- Máy bị sai sau khi thay loadcell
- Máy xuất hiện lỗi điện hoặc lỗi bộ điều khiển.

Liên hệ Yamafuji để được tư vấn chọn mua máy cân định lượng phù hợp và hỗ trợ kỹ thuật nhanh chóng trong quá trình sử dụng.