Hướng dẫn sử dụng máy hút chân không từ A-Z

Trong thời đại mà an toàn thực phẩm và tối ưu hóa chi phí sinh hoạt trở thành ưu tiên hàng đầu, máy hút chân không trở thành thiết bị không thể thiếu trong căn bếp gia đình lẫn các cơ sở kinh doanh thực phẩm. Không chỉ giúp bảo quản thực phẩm lâu gấp nhiều lần, thiết bị này còn hỗ trợ đóng gói chuyên nghiệp, tiết kiệm không gian và giữ nguyên dưỡng chất. Nếu bạn đang chưa biết nên sử dụng máy hút chân không làm sao để hiệu quả, hãy cùng tìm hiểu trong bài dưới đây nhé!

1. Lợi ích khi sử dụng máy hút chân không 

a. Kéo dài thời gian bảo quản thực phẩm 

Một trong những tác dụng quan trọng nhất của việc hút chân không là ức chế hoạt động của vi sinh vật hiếu khí. Bằng cách loại bỏ đến 98% không khí trong bao bì, môi trường thiếu oxy được tạo ra giúp làm chậm quá trình oxy hóa, giảm sự phát triển của vị khuẩn, nấm men và nấm mốc.

- Đối với thịt tươi sống, thời gian bảo quản trong ngăn mát có thể kéo dài từ 2-3 ngày giờ lên đến 7-10 ngày. Nếu trữ đông, thời gian có thể kéo dài từ 6-24 tháng.

- Với rau củ quả, hút chân không giúp hạn chế mất nước và thâm bề mặt, bảo quản lên đến 10-14 ngày trong điều kiện lạnh 5-7°C.

- Đối với sản phẩm khô (gạo, hạt, ngũ cốc, cà phê): có thể kéo dài tuổi thọ lên đến 12-18 tháng, hạn chế sự xâm nhập của côn trùng, nấm mốc.

b. Tối ưu không gian lưu trữ

Sau khi không khí được rút hết, bao bì sẽ ôm sát sản phẩm, tạo thành khối nén gọn gàng, phẳng và dễ xếp chồng. Trong một thử nghiệm với thực phẩm đông lạnh, hút chân không giúp tiết kiệm đến 40-50% không gian tủ lạnh/tủ đông so với đóng gói thông thường.

c. Duy trì chất lượng sản phẩm

Oxy không chỉ gây hỏng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến các yếu tố cảm quan của thực phẩm như mùi vị, màu sắc và kết cấu. Trong điều kiện chân không hàm lượng vitamin C và vitamin B trong rau củ có thể giữ lại tới 90-95% sau 7 ngày bảo quản. Trong khi đó, các loại hạt, cafe, trà sẽ hạn chế tối đa hiện tượng ám mùi tủ lạnh hoặc oxy hóa chất béo, từ đó giữ nguyên hương thơm ban đầu. 

Ngoài ra, đối với kỹ thuật chế biến thực phẩm trong túi hút chân không ở nhiệt độ thấp, việc đóng gói chân không là yêu cầu bắt buộc giúp đảm bảo an toàn vệ sinh và giữ nguyên hình dáng thực phẩm.

d. Tiết kiệm chi phí 

Việc bảo quản thực phẩm dài hạn cho phép người dùng mua nguyên liệu theo mùa với giá rẻ hơn hoặc mua sỉ với chi phí thấp hơn đến 15-30% so với mua lẻ. Đồng thời thực phẩm ít bị hỏng hơn giúp hạn chế tối đa tỷ lệ hao hụt do nấm mốc, sâu bọ hay vi khuẩn phân hủy. Bên cạnh đó, ở các nơi kinh doanh nhỏ, hút chân không còn giúp kéo dài thời gian sử dụng sản phẩm trên kệ, hạn chế hàng tồn và giảm áp lực tiêu thụ.

2. Hướng dẫn sử dụng máy hút chân không hiệu quả

Máy hút chân không hiện nay được chia thành hai nhóm chính: máy ép chân không gia đình (loại nhỏ, bán tự động hoặc tự động đơn giản) và máy hút chân không công nghiệp (công suất lớn, thường có buồng hút kín, phù hợp cho sản xuất). Mỗi loại có cách vận hành khác nhau nhưng cùng tuân theo nguyên lý chung: loại bỏ không khí → hàn miệng túi → bảo quản kín.

a. Các bước sử dụng máy hút chân không gia đình

Bước 1: Kết nối nguồn điện và khởi động máy 

Trước tiên, bạn cần cắm dây nguồn của máy vào ổ điện dân dụng (thường là 220V - 50Hz), sau đó bật công tắc nguồn để chuyển máy sang chế độ “ON”. Khi máy đã khởi động, tiếp tục mở nắp máy bằng cách nhấn đồng thời hai nút mở khóa ở 2 bên thân máy (trái và phải) để nâng nắp máy lên và chuẩn bị cho bước đưa túi vào buồng hút.

Bước 2: Đặt túi vào đúng vị trí miệng hút

Tiếp theo, cần đặt miệng túi chứa thực phẩm vào đúng vị trí ống hút, theo hướng dẫn mũi tên chỉ dẫn trên mặt trước máy. Nếu sử dụng túi chuyên dụng có mặt nhám ( thường một mặt nhám và một mặt trơn), cần đặt mặt nhám hướng xuống dưới để tăng khả năng dẫn khí. Đảm bảo miệng túi phẳng, sạch, không có dầu mỡ, mạnh vụn hay nước, vì những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến đường hàn. 

Bước 3: Đóng nắp và khóa an toàn

Sau khi túi đã được đặt đúng vị trí, bạn hãy dùng cả hai tay nhấn đều vào nắp máy ở hai bên cho đến khi nghe tiếng “click” - báo hiệu chốt khóa đã vào vị trí. Việc đóng chặt nắp giúp tạo ra môi trường chân không kín bên trong máy, đảm bảo luồng hút khí hoạt động ổn định và tránh rò rỉ trong suốt quá trình vận hành. Lưu ý không dùng lực quá mạnh gây hư hại cơ cấu khóa hoặc thanh hàn.

Bước 4: Hút chân không và hàn miệng túi

Khi nắp đã khóa an toàn, máy sẽ tự động bắt đầu quá trình hút không khí. Thời gian hút thường dao động từ 10-20s (tùy loại thực phẩm khô hay ướt). Sau khi hút xong, máy sẽ chuyển sang chế độ hàn miệng túi bằng nhiệt. Lúc này, đèn báo “Seal” thường sẽ sáng lên - báo hiệu quá trình hàn đang diễn ra. Hệ thống sẽ gia nhiệt thanh hàn để làm chảy mép túi và ép chặt, tạo đường hàn kín khí. Sau 5-10s, đèn tắt và quá trình hàn hoàn tất.

Bước 5. Hoàn tất quá trình 

Cuối cùng, nhấn lại hai nút mở khóa bên cạnh máy để nhấc nắp lên. Sau đó, lấy túi ra một cách nhẹ nhàng, tránh kéo giật khiến đường hàn bị ảnh hưởng. Kiểm tra kỹ đường hàn (đảm bảo mép túi kín hoàn toàn, không bị cháy hay rò rỉ). Nếu cần bảo quản lạnh hoặc cấp đông, hãy ghi chú ngày đóng gói và loại thực phẩm lên nhãn túi để dễ quản lý. 

b. Các bước sử dụng máy ép chân không công nghiệp

Bước 1: Chuẩn bị trước khi vận hành

Trước khi vận hành, kiểm tra nguồn điện của máy phải đáp ứng đúng thông số kỹ thuật (thường là 220V đơn pha hoặc 380V ba pha); đảm bảo hệ thống tiếp đất an toàn và ổn định. Về nguyên liệu, thực phẩm cần đóng gói phải được làm sạch, để ráo và được đặt gọn gàng trong túi chân không chuyên dụng. 

Lựa chọn kích cỡ túi phù hợp với chiều dài đường hàn của máy (thường 300-600mm) để tránh dư hoặc thiếu mép túi, ảnh hưởng đến chất lượng đóng gói. Sau khi chuẩn bị xong, hãy bật công tắc “Power” để đưa máy vào trạng thái chờ.

Bước 2: Thiết lập thông số vận hành

Trên bảng điều khiển, bạn cần điều chỉnh ba thông số chính: Vacuum Time (thời gian hút chân không), Sealing Time (thời gian hàn nhiệt) và Sealing Temperature (nhiệt độ hàn). Vacuum Time thường dao động từ 10–30s tùy khối lượng và độ ẩm sản phẩm, Sealing Time khoảng 1–5s tùy đặc tính túi, và Sealing Temperature được chọn ở mức Low / Middle / High tương ứng chất liệu túi (ví dụ: PE, bạc, kraft). 

Bước 3: Thực hiện chu trình hút - hàn

Mở nắp buồng hút và đặt túi đúng vị trí, đảm bảo miệng túi nằm hoàn toàn trên thanh hàn, không bị nhăn hoặc lệch. Sau đó, đóng nắp buồng để máy tự động hút không khí, hàn nhiệt và làm mát theo các thông số đã cài. Với máy 1 buồng, sau mỗi chu trình bạn cần chờ nắp mở rồi mới tiếp tục; máy 2 buồng cho phép lặp lại liên tục không gián đoạn vẫn đảm bảo năng suất cao. 

Bước 4: Lấy sản phẩm và kiểm tra chất lượng 

Khi nắp buồng mở, nhẹ nhàng lấy túi ra, tránh kéo giật làm mép hàn bị lệch. Kiểm tra kỹ đường hàn – chúng phải đều, không bị gợn sóng, không có đốm cháy hoặc vết hở. Một túi chân không đạt chuẩn sẽ không có bọt khí hay khe hở khi bạn ép nhẹ vào bên trong túi. Nếu phát hiện túi chưa kín, cần điều chỉnh lại thời gian hoặc nhiệt độ hàn cho phù hợp.

Đối với bất kỳ loại máy nào, sau khi kết thúc ca làm việc, cần tắt máy, rút dây nguồn và lau sạch buồng hút, thanh hàn và bề mặt máy bằng khăn mềm ẩm. Không sử dụng hóa chất ăn mòn hoặc để nước tràn vào linh kiện. Tiếp đó, kiểm tra gioăng silicon và làm sạch khay đựng nước hay dầu (nếu có). Nếu máy vận hành liên tục, nên thực hiện bảo trì định kỳ 6–12 tháng/lần để kiểm tra bơm hút chân không, thay gioăng và thiết bị linh kiện khi cần thiết.

Khám phá ngay: Những lỗi thường gặp khi sử dụng máy hút chân không

** Lưu ý: Trong trường hợp cần dừng gấp (sự cố điện, túi hỏng…), hãy ngay lập tức nhấn nút STOP màu đỏ trên bảng điều khiển để ngắt toàn bộ quy trình hút và hàn. Tránh vận hành máy khi buồng trống, điều này có thể khiến thanh hàn quá nhiệt. Luôn đảm bảo không đặt quá nhiều túi cùng lúc để tránh chồng chéo và ảnh hưởng hiệu quả đóng gói.